Tự chụp ảnh gia đình đẹp cần ba thứ: máy đứng yên trên chân máy hoặc một chỗ kê vững, chế độ hẹn giờ hay chụp liên tục để ai cũng có mặt trong ảnh, và ánh sáng mềm chiếu vào mặt mọi người. Phần còn lại là tạo dáng: thay vì bảo cả nhà "cười lên", hãy cho mọi người một việc để làm cùng nhau, ảnh sẽ tự nhiên hơn hẳn. Bài này tập trung vào kỹ thuật tự chụp; truyền thống chụp mỗi năm một tấm có bài riêng trong danh mục Kỷ niệm và truyền thống.
Vì sao nên tự chụp thay vì nhờ người khác
Trong album của rất nhiều gia đình có một người gần như vắng mặt: người hay cầm máy. Thường là bố hoặc mẹ. Tự chụp bằng chân máy và hẹn giờ giải quyết chuyện đó. Ngoài ra, khi cả nhà cùng dựng máy, cùng chạy về chỗ trước khi đèn đếm ngược tắt, bản thân việc chụp đã là một cuộc vui. Những tấm hỏng, ai đó nhắm mắt hay đứa út chạy ra khỏi khung, thường được cười nhiều nhất về sau.
Thiết bị: ít hơn bạn nghĩ
| Thứ cần | Lựa chọn tiết kiệm | Ghi chú |
|---|---|---|
| Máy chụp | Điện thoại đang dùng | Camera sau thường nét hơn camera trước |
| Chỗ đặt máy | Chân máy nhỏ có kẹp điện thoại; hoặc chồng sách, ba lô, bờ tường | Phải vững, không bị gió thổi đổ |
| Điều khiển từ xa | Hẹn giờ có sẵn; điều khiển bluetooth rẻ; đồng hồ thông minh có chức năng điều khiển camera | Điều khiển từ xa cho phép chụp nhiều tấm mà không phải chạy đi chạy lại |
| Hắt sáng | Tấm bìa trắng, tờ giấy A3, tấm rèm sáng màu | Hắt bớt bóng tối trên mặt khi chụp ngược sáng |
Cài đặt trên điện thoại
- Hẹn giờ 10 giây nếu người bấm máy phải chạy về chỗ; 3 giây nếu dùng điều khiển.
- Chụp liên tục hoặc chụp nhiều tấm sau hẹn giờ: nhiều điện thoại có tuỳ chọn chụp một loạt khi hết đếm ngược. Với nhóm đông, chụp nhiều tấm là cách duy nhất để có một tấm không ai nhắm mắt.
- Khoá nét và phơi sáng: chạm và giữ vào vị trí mặt người đứng giữa để khoá, tránh máy lấy nét vào phông nền.
- Tắt đèn flash trong phần lớn trường hợp. Flash điện thoại làm mặt bóng, phông nền tối thui.
- Bật lưới để căn đường chân trời và bố cục.
- Ống kính góc rộng: dùng khi không gian chật, nhưng tránh để người đứng sát mép khung vì góc rộng làm méo mặt ở rìa ảnh.
Ánh sáng: thứ quyết định ảnh đẹp hay không
Ngoài trời
- Giờ vàng, khoảng một giờ sau bình minh và trước hoàng hôn, cho ánh sáng ấm, mềm, bóng đổ dài. Đây là lúc dễ chụp đẹp nhất.
- Trời nhiều mây giống một tấm tản sáng khổng lồ: mặt đều sáng, không ai phải nheo mắt.
- Nắng trưa gắt làm bóng đen dưới mắt và mũi. Nếu phải chụp, kéo cả nhà vào bóng râm của cây hay hiên nhà, quay mặt về phía khoảng sáng.
- Chụp ngược sáng (mặt trời sau lưng) cho viền tóc sáng rất đẹp, nhưng cần ai đó cầm tấm bìa trắng hắt sáng vào mặt, hoặc chạm vào mặt người trên màn hình để máy đo sáng theo mặt.
Trong nhà
- Xếp mọi người đối diện hoặc chếch với cửa sổ lớn. Ánh sáng cửa sổ ban ngày là nguồn sáng đẹp nhất trong nhà.
- Tránh để cửa sổ ngay sau lưng mọi người, ảnh sẽ thành bóng đen.
- Buổi tối: bật thêm nhiều đèn vàng nhỏ thay vì một đèn trần trắng gắt; tắt những đèn khác màu để da không bị loang màu.
Bố cục và vị trí máy
- Đặt máy ngang tầm mắt hoặc cao hơn một chút. Máy đặt thấp nhìn ngược lên sẽ làm cằm to, người trông nặng nề.
- Lùi máy xa và zoom nhẹ thay vì đặt sát dùng góc rộng: khuôn mặt ít méo hơn.
- Chừa khoảng trống phía trên đầu vừa phải, không cắt chân ở khớp gối hay mắt cá.
- Phông nền gọn: dẹp móc quần áo, dây điện, thùng rác khỏi khung. Một bức tường trơn, hàng cây, góc vườn là đủ.
- Người cao đứng sau, người thấp phía trước, hoặc người ngồi người đứng để đầu mọi người không thẳng hàng như hàng rào. Nối các đầu thành hình tam giác thường cho ảnh có chiều sâu.
Tạo dáng tự nhiên: cho mọi người một việc để làm
Câu "một, hai, ba, cười" cho ra nụ cười cứng. Những người chụp ảnh gia đình chuyên nghiệp thường dùng "gợi ý hành động" thay vì "tư thế". Một vài gợi ý dễ:
| Gợi ý | Ảnh ra sao |
|---|---|
| Cả nhà ôm chặt nhau, ai ôm yếu nhất bị phạt | Mọi người dồn lại sát, cười thật |
| Thì thầm một bí mật buồn cười vào tai người bên cạnh | Mặt nghiêng, cười tủm tỉm |
| Cùng đi về phía máy, nắm tay nhau, nhìn nhau chứ không nhìn máy | Ảnh động, tự nhiên |
| Đếm ngược rồi cả nhà nhảy lên | Ảnh vui, hợp chụp liên tục |
| Cù lét đứa nhỏ nhất | Tiếng cười thật của trẻ |
| Ngồi trên thảm, cùng đọc một cuốn sách hay ăn chung đĩa trái cây | Ảnh "đời thường", ấm áp |
| Nhìn về cùng một hướng ngoài khung hình | Ảnh có chiều sâu, hợp phong cảnh |
Xen kẽ vài tấm nhìn thẳng vào máy cho ông bà (thường thích ảnh "đầy đủ mặt mũi") với những tấm tự do cho các con.
Chụp cùng trẻ nhỏ và ông bà
- Trẻ nhỏ: chụp trước khi trẻ đói, buồn ngủ. Cho trẻ cầm một món đồ yêu thích. Đừng ép nhìn vào máy.
- Ông bà: chuẩn bị ghế ngồi, đừng bắt đứng lâu. Hỏi trước xem ông bà thích ngồi ở đâu, mặc áo gì.
- Thú cưng: cầm món ăn vặt ngay trên điện thoại để con vật nhìn về phía máy.
Quy trình một buổi tự chụp 30 phút
- Chọn địa điểm và giờ có ánh sáng tốt; dọn phông nền.
- Dựng máy, chụp thử với một người đứng làm mẫu để căn khung, khoá nét.
- Chụp tấm "đủ mặt" trước, khi mọi người còn tươi.
- Chuyển sang các gợi ý hành động, chụp liên tục.
- Kết thúc bằng một tấm "bậy bạ": mặt xấu, tư thế ngộ nghĩnh. Cả nhà thường yêu tấm này nhất.
- Xem lại cùng nhau ngay tại chỗ, chọn ra ba tấm.
An toàn khi chụp
- Chân máy và điện thoại: đặt nơi không có người qua lại, gió mạnh; buộc dây đeo nếu đặt trên cao.
- Không tạo dáng ở mép ban công, vách đá, ven sông suối chảy xiết, đường tàu hay lòng đường.
- Chạy về chỗ sau khi bấm hẹn giờ: kiểm tra đường chạy không có bậc, dây vấp, nhất là với ông bà và trẻ nhỏ.
- Khi đăng ảnh lên mạng: cân nhắc quyền riêng tư của trẻ, tránh để lộ địa chỉ nhà, trường học; hỏi ý những người lớn trong ảnh.
Góc nhìn hôm nay: in ảnh ra
Ảnh trong điện thoại thường chìm giữa hàng nghìn tấm khác. Mỗi lần tự chụp, chọn một tấm in ra, đặt lên kệ hoặc dán vào album. Lưu bản gốc ở hai nơi. Nếu muốn nâng tay nghề, có thể tìm các nhóm, câu lạc bộ nhiếp ảnh ở địa phương, nhiều nơi có buổi chụp chung cuối tuần cho người mới.
Câu hỏi thường gặp
Tự chụp ảnh gia đình bằng điện thoại cần gì?
Chỉ cần điện thoại, một chân máy nhỏ hoặc chỗ kê vững và chức năng hẹn giờ. Một chiếc điều khiển bluetooth rẻ giúp chụp nhiều tấm mà không phải chạy đi chạy lại.
Chụp ảnh gia đình giờ nào đẹp nhất?
Khoảng một giờ sau bình minh và trước hoàng hôn, gọi là giờ vàng, cho ánh sáng mềm và ấm. Trời nhiều mây cũng dễ chụp; nên tránh nắng trưa gắt hoặc kéo cả nhà vào bóng râm.
Làm sao để cả nhà không nhắm mắt trong ảnh?
Dùng chế độ chụp liên tục hoặc chụp nhiều tấm sau hẹn giờ. Nhóm càng đông càng cần chụp nhiều, rồi chọn tấm mọi người đều mở mắt.
Tạo dáng thế nào cho tự nhiên?
Thay vì bảo cười, hãy cho mọi người một hành động: ôm chặt nhau, thì thầm vào tai nhau, cùng đi về phía máy, cùng nhảy lên. Cảm xúc thật sẽ cho nụ cười thật.
Chụp ảnh gia đình trong nhà nên đứng ở đâu?
Đứng đối diện hoặc chếch với cửa sổ lớn vào ban ngày để ánh sáng chiếu vào mặt. Tránh đứng quay lưng về cửa sổ vì mặt sẽ tối, và tắt flash để da không bị bóng.