Giữ bạn bè riêng sau khi cưới là điều tốt cho cả hôn nhân, không chỉ cho từng người: bạn bè cho mỗi người một chỗ dựa ngoài gia đình, bớt áp lực "người kia phải là tất cả", và mang về những câu chuyện mới. Cách giữ hiệu quả là vợ chồng chủ động tạo điều kiện cho nhau gặp bạn, có lịch rõ ràng, minh bạch, và đối xử tử tế với bạn của người kia, kể cả khi mình không thân với họ.
Vì sao nhiều người mất bạn sau khi cưới
Chuyện "lấy vợ, lấy chồng xong là biến mất" quen đến mức thành câu đùa trong các nhóm bạn. Nguyên nhân thường rất đời thường: thời gian bị chia cho gia đình hai bên, con nhỏ, công việc; vợ chồng mới cưới muốn ở bên nhau nhiều; một số người ngại đi gặp bạn vì sợ người kia không vui.
Max Burton-Chellew và nhà tâm lý học tiến hoá Robin Dunbar (2015) từng phân tích dữ liệu khảo sát và gợi ý rằng người đang có quan hệ tình cảm thường có ít hơn khoảng hai người bạn thân so với người không có, như thể người yêu "chiếm chỗ" của vài người bạn trong vòng tròn thân thiết nhất. Đây là một nghiên cứu tương quan, nhưng nó khớp với trải nghiệm của rất nhiều người: tình bạn không tự mất đi, nó lặng lẽ phai nếu không ai chăm.
Bạn bè riêng tốt cho hôn nhân thế nào
- Bớt gánh cho người bạn đời. Không một người nào đáp ứng được mọi nhu cầu của người kia: tri kỷ, đồng nghiệp, người cùng sở thích, người nghe tâm sự. Có bạn bè, mỗi người không phải "là tất cả" cho người kia.
- Sức khoẻ. Phân tích tổng hợp của Julianne Holt-Lunstad và cộng sự (2010) trên nhiều nghiên cứu cho thấy những người có mạng lưới quan hệ xã hội mạnh có tỷ lệ sống sót cao hơn. Bạn đời là một phần của mạng lưới đó, nhưng không nên là toàn bộ.
- Góc nhìn khác. Bạn cũ biết mình từ trước khi cưới, nhắc mình nhớ mình là ai ngoài vai vợ, chồng, bố, mẹ.
- Chỗ dựa khi khó khăn. Khi gia đình có chuyện, như ốm đau, mất việc, bạn bè là những người đến giúp.
- Chuyện mới mang về. Người vừa đi gặp bạn thường về nhà vui vẻ hơn, có chuyện để kể.
Ba loại bạn sau khi cưới
| Loại | Ví dụ | Cách giữ |
|---|---|---|
| Bạn riêng của từng người | Bạn học cũ, bạn thân từ nhỏ, đồng nghiệp thân | Mỗi người có thời gian gặp riêng, người kia ủng hộ |
| Bạn chung của hai vợ chồng | Các cặp quen qua con cùng lớp, hàng xóm, bạn chung từ thời yêu | Gặp gỡ gia đình, đi chơi chung |
| Bạn của người kia mà mình chưa thân | Bạn thân của chồng, bạn đại học của vợ | Lịch sự, tôn trọng, không bắt buộc phải thân |
Một hôn nhân khoẻ thường có cả ba. Chỉ có bạn chung dễ khiến mỗi người mất đi phần riêng; chỉ có bạn riêng dễ khiến hai người sống hai thế giới.
Vợ chồng giúp nhau giữ bạn
Chủ động tạo điều kiện
- "Lâu rồi anh không gặp hội bạn cấp ba, cuối tuần này anh đi đi, em trông con". Câu này có sức nặng hơn nhiều so với "đi thì đi".
- Luân phiên trông con để người kia có buổi tối riêng với bạn.
- Nhớ ngày sinh nhật bạn thân của người kia, nhắc người kia gọi điện.
Có lịch rõ ràng
- Thống nhất trước một nhịp hợp lý, ví dụ mỗi người một buổi gặp bạn mỗi tuần hoặc mỗi hai tuần, tuỳ hoàn cảnh.
- Báo trước, không để người kia bất ngờ. Đi chơi muộn hơn dự kiến thì nhắn tin.
- Khi nhà có việc lớn (con ốm, giỗ chạp, chuyển nhà), lịch gặp bạn tạm dừng, và người kia cũng hiểu.
Minh bạch và tin tưởng
Kể cho nhau nghe về buổi gặp: gặp ai, nói chuyện gì vui. Minh bạch không có nghĩa là báo cáo từng phút, mà là không có gì phải giấu. Chuyện ghen tuông, ranh giới trong mối quan hệ là chủ đề riêng và thuộc về những trang khác; ở đây chỉ nhấn mạnh rằng tin tưởng được xây từ những lần kể chuyện tự nhiên như vậy.
Khi không ưa bạn của người kia
Gần như ai cũng từng có một người bạn của vợ hay chồng mà mình không thích lắm. Vài cách xử lý:
- Phân biệt "không hợp" với "có hại". Người bạn nói nhiều, hay đùa thô, khác gu là "không hợp"; người bạn rủ rê cờ bạc, nhậu nhẹt quá mức, xúi giục chia rẽ vợ chồng là "có hại". Với "không hợp", hãy để người kia gặp riêng, mình không bắt buộc phải tham gia.
- Nói về hành vi, không nói về người. "Em lo khi anh về khuya mà say sau mỗi lần gặp nhóm đó" dễ nghe hơn "bạn anh toàn bọn chẳng ra gì".
- Đừng bắt chọn. "Anh chọn em hay chọn bạn" hiếm khi có kết thúc tốt.
- Cho thêm thời gian. Nhiều người bạn ban đầu mình không ưa, sau vài lần gặp lại thấy dễ chịu hơn khi hiểu họ.
Giữ bạn khi có con nhỏ
Giai đoạn con nhỏ là lúc bạn bè dễ rơi rụng nhất. Vài cách thực tế:
- Gặp bạn vào giờ con ngủ, hoặc rủ bạn đến nhà thay vì ra ngoài.
- Gặp những người bạn cũng có con nhỏ, cho trẻ chơi cùng nhau trong khi người lớn trò chuyện.
- Giữ liên lạc bằng tin nhắn thoại, cuộc gọi ngắn khi đi bộ, đẩy xe cho con.
- Chấp nhận nhịp thưa hơn trong vài năm, miễn đừng cắt hẳn.
Bạn bè và gia đình hai bên
Người Việt có câu "bán anh em xa, mua láng giềng gần" để nói về giá trị của những người ở gần, giúp được lúc cần. Sau khi cưới, thời gian dành cho họ hàng hai bên thường tăng lên nhiều, nhất là những dịp giỗ, Tết, hiếu hỷ. Đó là điều tự nhiên, nhưng không nên để họ hàng chiếm hết chỗ của bạn bè. Một người có cả gia đình lẫn bạn bè là một người có nhiều chỗ dựa hơn.
Góc nhìn hôm nay
Hôn nhân không phải là đóng cửa với thế giới, mà là có thêm một người cùng mở cửa. Những cặp vợ chồng giữ được bạn bè riêng thường có cuộc sống phong phú hơn và ít đặt nặng kỳ vọng lên nhau hơn. Thử bắt đầu bằng một câu hỏi tối nay: "Dạo này em/anh có nhớ ai trong hội bạn cũ không? Mình sắp xếp cho em/anh đi gặp nhé". Danh mục Tình bạn trên trang này có thêm những bài về cách giữ bạn lâu năm và kết bạn khi đã trưởng thành.
Câu hỏi thường gặp
Sau khi cưới có nên giữ bạn bè riêng không?
Nên. Bạn bè riêng cho mỗi người chỗ dựa ngoài gia đình, giảm áp lực phải là tất cả của nhau và mang về niềm vui mới. Điều quan trọng là có lịch rõ ràng, minh bạch và vợ chồng ủng hộ nhau.
Vì sao lấy vợ, lấy chồng rồi hay mất bạn?
Do thời gian bị chia cho gia đình hai bên, con nhỏ, công việc, và tình bạn không được chăm. Một nghiên cứu của Max Burton-Chellew và Robin Dunbar (2015) gợi ý người có quan hệ tình cảm thường có ít hơn khoảng hai người bạn thân.
Không thích bạn của chồng hoặc vợ thì làm sao?
Phân biệt người bạn chỉ "không hợp" với người bạn "có hại". Với người không hợp, để người kia gặp riêng; với lo lắng thật, nói về hành vi cụ thể thay vì chê người và tránh bắt người kia phải chọn.
Vợ chồng mỗi tuần gặp bạn bè bao nhiêu là hợp lý?
Không có con số chuẩn; tuỳ hoàn cảnh con cái, công việc. Nhiều cặp thống nhất mỗi người một buổi mỗi tuần hoặc mỗi hai tuần, báo trước và tạm dừng khi nhà có việc lớn.
Có con nhỏ thì giữ bạn bè thế nào?
Gặp vào giờ con ngủ, rủ bạn đến nhà, gặp những gia đình cũng có con nhỏ, giữ liên lạc bằng tin nhắn thoại và cuộc gọi ngắn. Chấp nhận nhịp thưa hơn vài năm nhưng đừng cắt hẳn.
