Sau khi một người lấy vợ, lấy chồng hay có con, tình bạn gần như chắc chắn thay đổi: ít gặp hơn, chuyện để nói khác đi, và những cuộc hẹn tự phát gần như biến mất. Thay đổi không đồng nghĩa với mất bạn. Tình bạn qua được chặng này thường là nhờ cả hai bên hiểu rằng đây là một giai đoạn, chấp nhận gặp theo kiểu mới, và không ai đem sự vắng mặt của người kia ra làm thước đo tình cảm.
Điều gì thật sự thay đổi
Đám cưới thường là lúc bạn bè gặp nhau đông đủ nhất. Rồi sau đó, nhiều nhóm bạn thưa hẳn. Có ba thay đổi lớn:
- Thời gian. Người mới cưới phải chia thời gian cho bạn đời và cho hai bên gia đình. Người có con nhỏ thì gần như không còn buổi tối nào hoàn toàn của mình.
- Thứ tự ưu tiên. Một cuộc hẹn với bạn giờ có thể bị huỷ vì con sốt, vì nhà chồng có việc, vì phải đón bố mẹ vợ. Không phải vì bạn kém quan trọng, mà vì có những việc không thể dời.
- Chủ đề. Người có con nói nhiều về con. Người độc thân có những lo toan khác: công việc, chuyển nhà, hẹn hò. Hai bên dễ thấy câu chuyện của người kia xa lạ.
Một nghiên cứu năm 2015 của Max Burton-Chellew và Robin Dunbar ghi nhận người đang có quan hệ tình cảm thường có ít người thân thiết hơn khoảng hai người so với người độc thân. Đây là xu hướng trung bình, không phải luật, nhưng nó cho thấy điều nhiều người tự cảm nhận: yêu và lập gia đình chiếm chỗ của một phần tình bạn.
Từng giai đoạn, từng kiểu gặp
| Giai đoạn | Khó khăn thường gặp | Kiểu gặp hợp lý |
|---|---|---|
| Mới cưới, chưa có con | Lịch hai bên gia đình dày đặc, bạn đời chưa quen nhóm bạn | Rủ cả bạn đời đi chơi vài lần đầu, vẫn giữ vài buổi gặp riêng |
| Con dưới hai tuổi | Thiếu ngủ, không đi xa được, giờ giấc thất thường | Bạn đến nhà ngồi một chút, mang đồ ăn, nhắn tin không đòi trả lời ngay |
| Con đi mẫu giáo, tiểu học | Cuối tuần dành cho con, đưa đón | Gặp buổi trưa ngày thường, hai nhà cho con chơi cùng |
| Con lớn hơn | Thời gian rảnh quay lại dần | Nối lại nếp gặp cũ, đi chơi xa ngắn ngày |
Nhìn theo bảng này, giai đoạn "biến mất" thường chỉ kéo dài vài năm. Nhiều nhóm bạn kể lại rằng họ thưa nhau hẳn khi con còn nhỏ, rồi tụ lại khi các con vào cấp hai, cấp ba. Điều quyết định là trong mấy năm đó, sợi dây có bị đứt hẳn hay không.
Nếu bạn là người vừa lập gia đình
Đừng để bạn chỉ còn là người được mời ăn cưới
Người mới lập gia đình thường không cố ý bỏ bạn, chỉ là có quá nhiều việc mới. Một vài thói quen giúp bạn bè không thấy bị gạt ra:
- Báo trước khi bận: "Mấy tháng này nhà mình rối, nhưng mình vẫn nhớ mày." Một câu như vậy tránh được rất nhiều hiểu lầm.
- Thỉnh thoảng hỏi về đời bạn, không chỉ kể chuyện nhà mình. Người độc thân hay kể rằng điều buồn nhất là cảm giác đời mình không còn ai hỏi.
- Giữ một vài buổi gặp chỉ có bạn bè, không kèm bạn đời, không kèm con. Đó là lúc hai người được làm lại những người bạn cũ.
- Giới thiệu bạn đời với nhóm bạn một cách tự nhiên, không ép họ phải thân nhau ngay.
Ghép tình bạn vào đời sống gia đình
Có con nhỏ thì đừng chờ được rảnh hoàn toàn. Rủ bạn qua nhà ăn tối đơn giản sau khi con ngủ, đi dạo công viên kèm xe đẩy, gọi điện lúc ru con. Bạn bè thật thường không cần nhà cửa gọn gàng hay bữa ăn tươm tất.
Nếu bạn là người bạn của họ
Phía bên kia cũng có phần việc. Người bạn chưa lập gia đình, hoặc đã qua giai đoạn con nhỏ, có thể giữ tình bạn bằng cách:
- Đừng coi việc từ chối là từ chối mình. Bạn huỷ hẹn ba lần vì con ốm không có nghĩa bạn không quý mình.
- Đến chỗ bạn thay vì bắt bạn đến chỗ mình. Ghé nhà, mang theo đồ ăn, ngồi chơi với con bạn một lúc để bạn được uống ly nước nóng.
- Vẫn tiếp tục rủ. Người có con nhỏ hay bị bạn bè ngừng mời vì "chắc nó không đi được". Hãy để họ tự quyết, đừng quyết thay.
- Hỏi về con người họ, không chỉ về em bé. "Dạo này mày có ngủ được không?", "Công việc thế nào?" đôi khi là điều một người mẹ, người bố mới cần nghe nhất.
Khi bạn đời và bạn thân không hợp nhau
Đây là tình huống khá thường gặp. Bạn đời thấy bạn thân của mình ồn ào, nhậu nhiều. Bạn thân thấy người kia khó gần. Không ai bắt buộc phải thân nhau. Điều cần là sự tôn trọng tối thiểu: không nói xấu nhau với người ở giữa, và người ở giữa không phải chọn phe.
Giải pháp đơn giản nhất thường là gặp bạn riêng nhiều hơn và gặp chung ít hơn, chứ không phải bỏ hẳn một bên. Nếu bất đồng xoay quanh chuyện tiền bạc, nhậu nhẹt hay những ranh giới khác của đời sống vợ chồng, đó là chuyện hai vợ chồng cần ngồi nói với nhau trước.
Bạn bè mới từ đời sống gia đình
Lập gia đình cũng mở ra những tình bạn mới. Có những tình bạn bắt đầu từ việc hai bà mẹ ngồi cạnh nhau ở cổng trường, hai ông bố cùng đứng chờ con học bơi, hay từ chính nhóm bạn của bạn đời. Những tình bạn này có lợi thế: gặp nhau đều đặn, có chuyện chung để nói. Chúng không thay được bạn cũ, nhưng làm đời sống xã hội của một người đã lập gia đình bớt hẹp lại.
Góc nhìn hôm nay: giữ sợi dây, chưa cần giữ nhịp cũ
Mục tiêu trong những năm bận nhất không phải là gặp nhau như hồi sinh viên, mà là không để sợi dây đứt. Một tin nhắn mỗi tuần, một cuộc gọi mỗi tháng, một buổi gặp mỗi quý là đủ để khi con lớn hơn, hai người còn có chỗ để quay lại. Những dịp như sinh nhật, đầy tháng, thôi nôi, tân gia là cơ hội tự nhiên để gặp mặt, đừng chỉ gửi quà rồi thôi.
Nếu sau khi có con mà bản thân thấy buồn bã kéo dài, cô lập, mất hứng thú với mọi thứ, đó có thể không chỉ là thiếu bạn bè. Những dấu hiệu này cần được bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý thăm khám, với cả mẹ lẫn bố.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lấy chồng, lấy vợ xong thì ít bạn bè?
Vì thời gian phải chia cho bạn đời, hai bên gia đình và sau này là con, trong khi những buổi gặp tự phát gần như biến mất. Một nghiên cứu của Burton-Chellew và Dunbar (2015) cũng ghi nhận người có quan hệ tình cảm thường có ít người thân thiết hơn một chút so với người độc thân.
Bạn thân có con rồi thì giữ liên lạc thế nào?
Hãy đến chỗ bạn thay vì bắt bạn đến chỗ mình, tiếp tục rủ dù bạn hay từ chối, và hỏi về chính bạn chứ không chỉ về em bé. Những tin nhắn không đòi trả lời ngay cũng rất hợp với người đang chăm con nhỏ.
Bạn đời không thích bạn thân của mình thì làm sao?
Không ai bắt buộc phải thân nhau, chỉ cần tôn trọng tối thiểu. Thường cách đơn giản là gặp bạn riêng nhiều hơn, gặp chung ít hơn, và không để người ở giữa phải chọn phe.
Có nên rủ bạn đời đi chơi cùng nhóm bạn?
Có, nhất là vài lần đầu sau khi cưới để mọi người quen nhau. Nhưng cũng nên giữ những buổi gặp chỉ có bạn bè, vì đó là lúc tình bạn cũ được sống lại đúng như nó vốn có.
