Hẹn hò bằng một buổi tình nguyện là khi hai người cùng dành vài giờ làm một việc tốt cho người khác: nhặt rác bãi biển, hiến máu, phụ một bếp ăn từ thiện, chăm chó mèo ở trạm cứu hộ, đọc sách cho trẻ em. Kiểu hẹn này cho hai người một trải nghiệm có ý nghĩa, một mục tiêu chung, và cơ hội thấy những phẩm chất của nhau mà buổi hẹn ăn uống không cho thấy. Nhiều nghiên cứu về hành vi giúp người cũng ghi nhận nó gắn với cảm giác hạnh phúc của chính người giúp.
Vì sao làm việc tốt cùng nhau lại gắn kết
Năm 2008, Elizabeth Dunn, Lara Aknin và Michael Norton công bố trên tạp chí Science một nghiên cứu nhỏ mà nổi tiếng: những người được giao tiêu một khoản tiền cho người khác báo cáo cảm thấy vui hơn những người được giao tiêu cho chính mình. Từ đó đến nay, nhiều nghiên cứu khác tiếp tục khảo sát mối liên hệ giữa hành vi giúp đỡ người khác và cảm giác hạnh phúc, dù mức độ ảnh hưởng còn được bàn luận.
Với cặp đôi, làm việc tốt cùng nhau còn có thêm vài lợi ích:
- Mục tiêu chung. Hai người cùng hướng về một việc bên ngoài mình, thay vì chỉ nhìn vào nhau.
- Nhìn thấy nhau ở vai khác. Thấy người yêu kiên nhẫn với một em bé, dịu dàng với một chú chó sợ hãi, chăm chỉ nhặt từng mẩu rác là cách hiểu thêm về giá trị sống của người ấy.
- Chút vất vả chung. Nhà tâm lý học Brock Bastian và cộng sự (2014) thấy những người cùng trải qua một trải nghiệm hơi khó chịu thì gắn kết với nhau hơn. Một buổi sáng nhặt rác dưới nắng có thể làm điều tương tự.
- Chuyện để nói. Sau buổi tình nguyện, hai người có cả buổi để kể với nhau về những người đã gặp, những điều đã thấy.
Những hoạt động tình nguyện hợp với cặp đôi
| Hoạt động | Thời gian thường | Hợp với | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Nhặt rác bãi biển, bờ sông, công viên | 2–3 giờ buổi sáng | Cặp thích ngoài trời | Đeo găng tay, mang nước, tránh nắng gắt |
| Hiến máu tình nguyện | 1–2 giờ | Cặp đủ điều kiện sức khoẻ | Ăn nhẹ, ngủ đủ trước khi hiến, nghe hướng dẫn của nhân viên y tế |
| Phụ bếp ăn từ thiện | Nửa buổi | Cặp thích nấu nướng | Tuân thủ vệ sinh an toàn thực phẩm của bếp |
| Trạm cứu hộ chó mèo | Nửa buổi | Cặp yêu động vật | Nghe kỹ hướng dẫn, cẩn thận với vết cắn, vết cào |
| Đọc sách, chơi cùng trẻ em ở mái ấm, bệnh viện | 1–2 giờ | Cặp kiên nhẫn, thích trẻ | Đi qua tổ chức chính thức, tôn trọng quy định của nơi đó |
| Trồng cây | Nửa buổi | Cặp thích làm vườn | Mặc đồ lao động, đội mũ |
| Quyên góp, phân loại sách cũ, quần áo cũ | Vài giờ | Cặp có ít thời gian | Chỉ quyên góp đồ còn dùng được, sạch sẽ |
Tìm hoạt động ở đâu
Ở Việt Nam, nhiều hoạt động tình nguyện được tổ chức thường xuyên:
- Hiến máu: các viện huyết học, bệnh viện lớn và những chương trình hiến máu lớn hằng năm như Chủ nhật Đỏ. Có thể hiến tại các điểm hiến máu cố định của bệnh viện hoặc các đợt lưu động.
- Nhóm môi trường: nhiều nhóm thanh niên, câu lạc bộ ở các thành phố tổ chức nhặt rác định kỳ ở bãi biển, bờ sông, công viên.
- Bếp ăn, quán cơm từ thiện: thường cần người phụ nấu, chia suất ăn vào giờ cao điểm.
- Trạm cứu hộ động vật: các nhóm cứu hộ chó mèo ở thành phố lớn thường cần người dắt chó đi dạo, dọn chuồng, chụp ảnh để tìm chủ nuôi.
- Đoàn thanh niên, hội chữ thập đỏ ở phường, xã thường có các hoạt động cộng đồng mở cho người dân.
Khi chọn tổ chức, nên tìm hiểu kỹ: tổ chức có hoạt động lâu chưa, có minh bạch không, có thông tin liên hệ rõ ràng không. Nhất là với các hoạt động tiếp xúc với trẻ em, nên đi qua tổ chức chính thức.
Chuẩn bị cho buổi hẹn tình nguyện
- Chọn hoạt động cả hai cùng thấy ý nghĩa. Đừng kéo người yêu sợ chó tới trạm cứu hộ, hay kéo người say nắng ra bãi biển giữa trưa.
- Đăng ký trước. Nhiều nơi cần biết trước số người để chuẩn bị dụng cụ và phân việc.
- Mặc đồ phù hợp: quần áo cũ, giày kín, mũ nón.
- Đi đúng giờ, làm đúng việc được giao. Tình nguyện là giúp, không phải đến để chụp ảnh.
- Lên kế hoạch cho phần sau. Một bữa trưa giản dị ở quán gần đó để hai người ngồi kể lại buổi sáng.
Những điều nên tránh
- Chụp ảnh người được giúp khi chưa xin phép, nhất là trẻ em, người bệnh, người già. Tôn trọng sự riêng tư của họ quan trọng hơn một tấm ảnh đẹp.
- Coi buổi tình nguyện là sân khấu. Làm việc tốt để khoe trên mạng dễ làm người được giúp thấy bị tổn thương.
- Hứa những điều không giữ được. Ví dụ hứa với các em nhỏ ở mái ấm là tuần sau sẽ quay lại, rồi không quay lại.
- Làm việc vượt quá sức hoặc vượt quá chuyên môn. Ví dụ tự ý cho động vật bị thương uống thuốc, tự ý chăm sóc người bệnh khi không được hướng dẫn.
An toàn khi tham gia
Hiến máu cần đáp ứng điều kiện về tuổi, cân nặng và sức khoẻ theo quy định; nhân viên y tế sẽ hỏi và khám sơ bộ trước khi lấy máu, hãy trả lời trung thực. Nhặt rác cần găng tay dày, cẩn thận với mảnh thuỷ tinh, kim tiêm, vật sắc nhọn; gặp vật nguy hiểm thì báo người tổ chức. Ở trạm cứu hộ, không tự ý ôm, bế động vật lạ; nếu bị cắn hoặc cào, rửa vết thương kỹ bằng xà phòng dưới vòi nước và đi khám ngay để được tư vấn tiêm phòng dại. Hoạt động ngoài trời vào mùa hè cần tránh nắng gắt, uống đủ nước.
Góc nhìn hôm nay: biến thành nếp chung
Một buổi tình nguyện là một buổi hẹn đẹp. Nhiều buổi tình nguyện đều đặn có thể trở thành một phần bản sắc của hai người: "nhà mình mỗi quý đi hiến máu một lần", "tháng nào hai đứa cũng đi nhặt rác ở bãi biển". Những nếp như thế gắn hai người không chỉ với nhau mà với cộng đồng xung quanh. Hãy thử chọn một hoạt động trong tháng tới, rủ người yêu, và sau buổi đó, hỏi nhau: "Hôm nay điều gì làm em nhớ nhất?"
Câu hỏi thường gặp
Hẹn hò tình nguyện là gì?
Đó là khi hai người cùng dành vài giờ làm việc tốt thay cho buổi hẹn thông thường, như nhặt rác, hiến máu, phụ bếp ăn từ thiện, chăm động vật ở trạm cứu hộ hay đọc sách cho trẻ em. Kiểu hẹn này cho hai người một mục tiêu chung và nhiều chuyện để kể.
Cặp đôi có thể làm tình nguyện ở đâu?
Có thể tham gia các nhóm môi trường nhặt rác định kỳ, điểm hiến máu ở bệnh viện, bếp ăn từ thiện, trạm cứu hộ chó mèo, hoặc hoạt động của đoàn thanh niên, hội chữ thập đỏ ở phường, xã. Nên chọn tổ chức có hoạt động lâu và minh bạch.
Làm việc tốt có làm người ta hạnh phúc hơn không?
Nghiên cứu năm 2008 của Elizabeth Dunn và cộng sự thấy người tiêu tiền cho người khác báo cáo vui hơn người tiêu cho bản thân. Nhiều nghiên cứu sau đó cũng ghi nhận mối liên hệ giữa giúp người và cảm giác hạnh phúc, dù mức độ ảnh hưởng còn được bàn luận.
Hiến máu cùng người yêu cần lưu ý gì?
Cả hai cần đáp ứng điều kiện về tuổi, cân nặng và sức khoẻ theo quy định, ăn nhẹ và ngủ đủ trước khi hiến, trả lời trung thực khi nhân viên y tế hỏi và nghỉ ngơi theo hướng dẫn sau khi hiến.
